Δημοτικό Σχολείο Καθαρής - Δημήτρη Λιπέρτη
Πριν το πρόγραμμα
Κατά τη σχολική χρονιά 2024-2025 το σχολείο μας μέσω του Προγράμματος PEDIA μετατράπηκε σε Κτήριο Σχεδόν Μηδενικής Κατανάλωσης Ενέργειας (NZEBs). Παρά τις σημαντικές ενεργειακές αναβαθμίσεις που έγιναν δεν είχε προστεθεί καθόλου πράσινο με αποτέλεσμα οι μαθητές να περνούν χρόνο σε ένας εντελώς άχαρο χώρο που στερείται οποιουδήποτε φυσικού χώρου πρασίνου. Η κεντρική αυλή είναι καλυμμένη από τεράστια πλακόστρωτα, χωρίς δέντρα και χώρους σκίασης και η αυλή του γηπέδου έχει περιμετρικά και σε μεγάλη απόσταση ελάχιστα δέντρα. Γενικά ο χώρος είναι παραμελημένος. Οι προσπάθειες για αναζωογόνησή του έμεναν πάντα επιθυμίες, καθώς δεν υπήρχαν τα απαραίτητα κονδύλια.
Η δημιουργία κήπων, φυτεμένων αυλών ή δεντροστοιχιών και η η ενίσχυση του πρασίνου δεν έχει μόνο αισθητικό όφελος. Τα φυτά μειώνουν τη θερμοκρασία, βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα, δημιουργούν μικροκλίμα και προστατεύουν από τον θόρυβο, προσφέροντας στους μαθητές ένα πιο άνετο και ευχάριστο περιβάλλον για μάθηση και αναψυχή.
Κατά τον σχεδιασμό του χώρου πρασίνου λήφθηκε υπόψη η γειτνίαση του σχολείου με κεντρική λεωφόρο, ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια, η οπτική προστασία και η μείωση της όχλησης από την κυκλοφορία αυτοκινήτων. Για τον λογο αυτό προτάθηκαν κατάλληλα φυτά, που λειτουργούν ως φυσικό φίλτρο έναντι του θορύβου και της σκόνης, όπως είναι τα αναρριχητικά και άλλα φυτά που μεγαλώνοντας θα προσφέρουν φυσική θωράκιση του σχολείου.
Η συμμετοχή των μαθητών/μαθητριών σε όλα τα στάδια της τοπιοτέχνησης ήταν έντονη και ουσιαστική. Τα παιδιά ενεπλάκησαν σε όλη τη διαδικασία, την ενημέρωση, την επιλογή χώρων με επιτόπου παρατήρηση των πεδίων βάση κριτηρίων που συζητήθηκαν και αποφασίστηκαν, όπως να είναι ασφαλής χώρος, να μην εμποδίζει τη διακίνηση και να προσφέρει σκίαση και δροσιά. Επίσης, σχεδίασαν τις δικές τους προτάσεις για το πώς φαντάζονται τους χώρους. Το σχολείο ήρθε σε επαφή με τον Σύνδεσμο Γονέων του σχολείου μας και αργότερα με γονέα - γεωπόνο, ο οποίος μοιράστηκε τις γνώσεις και εμπειρίες του με τα παιδιά, ώστε να γίνει η καλύτερη δυνατή επιλογή του χώρου για τη δημιουργία του κήπου. Αφού επιλέγηκε ο χώρος πρασίνου δημιουργήθηκε με τη συμμετοχή παιδιών το σχέδιο τοπιοτέχνησης. Συγκεκριμένα σχεδιάστηκαν:
- Φράκτης με αναρριχητικά φυτά κατά μήκος της νότιας πλευράς του σχολείου για δημιουργία φυσικού φράκτη με τη γειτονική λεωφόρο
- Το πράσινο σύνορο: μια σειρά από δέντρα μπροστά από την περίφραξη. Εδώ θα τοποθετηθούν φωλιές για τα πουλιά και τα έντομα
- Δόμη ξερολιθιάς με αμπέλι και τριανταφυλλιές
- Μικρός βοτανόκηπος με βότανα - αρωματικά φυτά για εξωραϊσμό του χώρου
- Ανανέωση ανθώνων στο κεντρικό πλακόστρωτο
Οι παραπάνω θεματικές του πράσινου χώρου συνθέτουν έναν ποικιλόμορφο χώρο με πολλαπλές χρήσεις. Αυτοί οι χώροι σχεδιάστηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε να αλληλοσυμπληρώνονται και να αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους.
Μετά το πρόγραμμα
Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία, να φυτέψουν και να γνωρίσουν στην πράξη:
τον ρόλο της αστικής βλάστησης στη μείωση της θερμοκρασίας και της ηχορύπανσης,
τη συμβολή των αναρριχητικών και άλλων φυτών στη βελτίωση της θερμικής άνεσης των κτιρίων,
απλούς τρόπους ενσωμάτωσης του πρασίνου σε υφιστάμενες κατασκευές.
Η δράση λειτούργησε ως ένα ανοιχτό «εργαστήριο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης», αναδεικνύοντας πώς μικρές παρεμβάσεις μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία για μεγαλύτερες αλλαγές στη στάση μας απέναντι στο περιβάλλον.
